Tijdig afronden

FAQ

• Waarom is het belangrijk om behandelingen tijdig af te ronden?

  • Het tijdig afronden van behandelingen is essentieel voor het bevorderen van de zelfstandigheid en het zelfvertrouwen van cliënten, het voorkomen van 'therapist drift' en het verminderen van zorgafhankelijkheid. Uit onderzoek blijkt dat de meeste gezondheidswinst in de eerste fase van de behandeling wordt geboekt, waarna langdurige behandelingen vaak minder effectief zijn. Het voortijdig afsluiten voorkomt dat cliënten afhankelijk worden van de therapeut en stimuleert hen om eigen vaardigheden en steunsystemen te gebruiken. Bovendien zorgt tijdige afronding voor een betere doorstroom van cliënten en helpt het de wachttijden in de GGZ te verkorten. Zorgstandaarden adviseren ook om behandelingen af te ronden zodra de behandeldoelen zijn bereikt, het vooraf afgesproken aantal sessies is doorlopen, of als blijkt dat de behandeling niet verder effectief is.

  

  dossier

  Waarom tijdig afronden?

  Waarom is tijdig afronden zo belangrijk? Het versterkt de zelfstandigheid en het zelfvertrouwen van cliënten, het voorkomt ‘therapist drift’ en zorgafhankelijkheid, en bevordert de doorstroom.

  Naar dossier

• Welke aspecten dragen bij aan het tijdig kunnen afronden van een behandeltraject?

  • Om tijdig een behandeltraject af te ronden, is het belangrijk vanaf het begin duidelijke verwachtingen te scheppen over de behandelduur, focus en resultaat. Bespreek samen met de cliënt het aantal sessies en de behandeldoelen, en benadruk dat therapie een eindig proces is. Dit helpt realistische verwachtingen te creëren en voorkomt dat de behandeling onterecht wordt verlengd. Tijdens het traject is het essentieel om de focus op de behandeldoelen te houden. Regelmatige evaluaties helpen te bepalen of de doelen behaald worden en of verdere behandeling nodig is. Het is ook belangrijk om de cliënt als ‘co-therapeut’ te betrekken, zodat zij zich eigenaar voelen van hun eigen proces. Stimuleer hun eigen inzet door hen actief te betrekken bij het stellen van doelen en het evalueren van de voortgang, en geef ze verantwoordelijkheid voor de toepassing van wat ze leren. Het afschalen van de behandelfrequentie kan hierbij helpen, zodat de cliënt meer ruimte krijgt om zelfstandig te oefenen. Werk daarnaast vanaf het begin aan een onderhoudsplan, zodat de cliënt zich voorbereidt op het moment van afronding en het behoud van resultaten. Door deze benaderingen te combineren, kan de behandeling tijdig worden afgerond, met als resultaat een cliënt die zelfverzekerd verder kan zonder afhankelijk te blijven van de therapie.

  

  dossier

  Verwachtingsmanagement

  Het is essentieel om vanaf de start van de behandeling aandacht te besteden aan de verwachtingen van de cliënt: over de focus van de behandeling, het behandelresultaat, de eigen inzet en de duur van de behandeling.

  Naar dossier

  

  dossier

  Tijdens de behandeling: toewerken naar afronden

  Wil je tijdig kunnen afronden? Zorg dat je hier ook tijdens de behandeling aandacht voor hebt door (bijvoorbeeld) regelmatig te evalueren, de behandelfrequentie af te schalen, doorlopend te werken aan een onderhoudsplan en te werken aan ‘fading-out’. 

  Naar dossier

• Moet ik overbrugging aanbieden als er een wachttijd is voor intensievere behandeling?

  • Overbrugging, oftewel het blijven bieden van zorg tijdens een wachttijd voor intensievere behandeling, is niet (altijd) nodig of wenselijk. Hoewel het begrijpelijk is om de druk te voelen om de cliënt te blijven ondersteunen, kan het contraproductief zijn. Het aanbieden van zorg wanneer je inschat dat een cliënt uiteindelijk elders behandeling nodig heeft, kan verwarrend zijn voor de cliënt omdat je zojuist heb uitgelegd dat je niet de zorg kan bieden die er nodig is. Daarnaast is het aanbieden van overbruggingstrajecten geen efficiënt en doelmatig gebruik van GGz-middelen en kan het de doorstroom belemmeren waardoor wachttijden oplopen. In plaats van overbrugging aan te bieden kan het beter zijn om alternatieven zoals afschaling naar de POH-GGz of ondersteuning buiten de GGz, of een therapievrije periode te overwegen. Juridisch gezien is er geen verplichting om overbrugging aan te bieden. 

  

  dossier

  Tijdig afronden bij stagnatie

  Vlakt de vooruitgang van een cliënt op zijn behandeldoel af of stagneert deze? En is er geen realistische verwachting op verdere verbetering binnen het aangeboden behandeltraject? Ook dan is tijdig afronden essentieel. 

  Naar dossier

  

  dossier

  Juridische kaders - beëindiging bij onvoldoende gezondheidswinst

  Wanneer een behandeling niet het gewenste effect heeft kan je spreken van 'onvoldoende gezondheidswinst'. De juridische kaders rondom beëindiging in dit soort situaties zijn vaak onderwerp van misverstanden. Wat zeggen de regels, wat zijn de kaders en hoe zit het écht met beëindiging en zorgvuldigheidseisen?

  Naar dossier

• Is het behouden van stabiliteit, of het voorkomen van eventueel gezondheidsverlies, een ‘bindende’ reden om behandeling voort te blijven zetten?

  • Nee, dit is geen reden om behandeling zonder meer voort te zetten. De overweging om behandeling voort te zetten hangt van de situatie af. Er zullen situaties zijn waarin een cliënt zich (begrijpelijk genoeg) wat minder goed zal voelen wanneer de behandeling wordt beëindigd, bijvoorbeeld als ze nog een tijd moeten wachten op een vervolgbehandeling. Je bent juridisch niet verplicht om een ‘overbrugging’ aan te bieden. Het belangrijk om per cliënt te overwegen of dit soort zorg doelmatig is, vooral in de context van het efficiënt inzetten van zorgcapaciteit en het tijdig afronden van behandelingen. Onderdeel van zorgvuldig afronden kan wel zijn om te cliënt handvaten mee te geven voor tijdens de wachttijd, bijvoorbeeld door het opstellen van een ondersteuningsplan, waarin ook het beschikbare steunsysteem wordt meegenomen. Zie Zorgvuldig afsluiten en Juridische kaders van beëindiging bij onvoldoende gezondheidswinst
    
    In de situatie waarin stabilisatie het oorspronkelijke doel van de behandeling was, moet het duidelijk zijn wanneer de cliënt als stabiel wordt beschouwd. Dit helpt om te bepalen wanneer het doel bereikt is en behandeling afgerond kan worden, of dat behandeling voort gezet dient te worden.

    In crisissituaties, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van gevaar voor de cliënt zelf of voor anderen, kan de situatie meer actie van de behandelaar vereisen vanwege zijn zorgplicht.