Een brede blik bij de intake: ervaringen van praktijk de Hoofdzaak

Samenwerking binnen een breed zorgnetwerk

De Hoofdzaak is aangesloten bij een huisartsengroep die een uitgebreid ketensysteem heeft opgezet met diverse zorgpartners, waaronder psychosomatische fysiotherapeuten, verslavingszorg, psychiaters, maatschappelijk werk en POH-GGZ. In dit netwerk wordt intensief samengewerkt en afgestemd. Door regelmatig multidisciplinair overleg (MDO) te voeren, blijven de lijntjes kort en zijn de verschillende hulpverleners goed op de hoogte van elkaars expertise en mogelijkheden.

De betrokken disciplines denken gezamenlijk mee, zeker bij complexere casuïstiek. Deelname aan de MDO’s en op de hoogte zijn van elkaars aanbod prikkelt om bij de intake veel breder te kijken dan alleen naar psychische klachten. 

Het ketensysteem is initieel opgezet door middel van een financiering uit een ‘innovatiepot’ in de huisartsenzorg. De DSM-verplichting voor verwijzing mocht worden losgelaten. Hierdoor kunnen cliënten zorg krijgen op basis van hun hulpvraag en de professionele inschatting. Momenteel wordt het ketensysteem gefinancierd uit structurele contracteringsafspraken die de huisartsengroep heeft met verzekeraars.

Brede leefstijlblik tijdens intake en behandeling

Naast het sterke netwerk speelt ook de interne cultuur van De Hoofdzaak een belangrijke rol. In het team is veel interesse in leefstijl en de invloed daarvan op mentale gezondheid. Verschillende collega’s hebben aanvullende opleidingen gevolgd, bijvoorbeeld op het gebied van voeding of beweeginterventies zoals running therapie.

Die brede insteek wordt ook zichtbaar tijdens de intake. Leefstijlvragen zijn standaard opgenomen: middelengebruik, cafeïne-inname, slaappatroon, schermtijd en bewegen komen structureel aan bod. Deze thema’s worden vervolgens ook verwerkt in het behandelplan. Hoewel leefstijldoelen geen ‘hoofddoelen’ zijn, worden ze wel bewust meegenomen als ondersteunende pijlers van herstel. Hier kunnen ook specifieke interventies op worden ingezet.

Bij de implementatie van leefstijlinterventies spelen naast inhoudelijke overwegingen ook praktische randvoorwaarden mee. Een deel van de leefstijlinterventies die de Hoofdzaak aanbiedt, zoals mindful walking of runningtherapie, wordt niet vergoed. Dat vormt soms een drempel voor cliënten, zeker omdat in de regio waar zij werken mensen zelfs geen eigen risico hoeven te betalen. Andere groepsinterventies vallen wel onder de zorgverzekeringsvergoeding.

Effect van een brede blik: doen wat nodig is

Doordat formele vereisten minder leidend zijn, kan de psycholoog tijdens de intake meer ruimte nemen om te kijken naar wat iemand nodig heeft om weer zelfstandig verder te kunnen. De focus ligt op functioneren, draagkracht en dagelijkse gewoonten. De vraag is steeds: wat heeft iemand nodig om weer terug in zijn/haar kracht te komen en zelf weer verder te kunnen? De behandeldoelen zijn hierin leidend en worden dan ook regelmatig geëvalueerd.

Dat vraagt om flexibiliteit, samenwerking en een open blik. Sandrijn vertelt dat cliënten aangeven deze werkwijze als laagdrempelig en persoonlijk te ervaren. 

Tips voor andere aanbieders

Wat kunnen anderen leren van de ervaringen van Hoofdzaak? Een paar tips:

• Ga langs bij collega-aanbieders. Elkaar persoonlijk leren kennen maakt samenwerken makkelijker en zorgt voor sneller en beter overleg en verwijzing.
   
• Wees op de hoogte van elkaars aanbod. Investeer de tijd om te leren wat andere hulpverleners in jouw regio aanbieden. Door hiervan op de hoogte te zijn zal je dit aanbod gemakkelijker overwegen bij je cliënten.
   
• Locatie, locatie, locatie. Werk bijvoorbeeld in een gezondheidscentrum. De fysieke nabijheid tot andere disciplines verlaagt drempels voor contact en samenwerking.
   
• Leer in invalshoek van verschillende disciplines kennen. Dit helpt om een brede blik aan te nemen en niet enkel vanuit de ‘ggz-bril’ te kijken.
   
• Integreer leefstijl in de intake. Eenvoudige vragen over beweging, voeding en middelengebruik kunnen veel waardevolle informatie opleveren. Neem leefstijldoelen op als ondersteunende doelen in het behandelplan. Verwijs waar nodig naar andere hulpverleners zoals diëtisten en (psychosomatische) fysiotherapeuten.